Człowiek spragniony marsjańskich
widoków na Planecie Ziemia prędzej czy później przybywa TAM. Do
kosmicznej pustynnej doliny Wadi Rum. Chcąc zobaczyć to miejsce
człowiek musi wykonać szereg działań, które poprzedza zazwyczaj
rejs statkiem powietrznym do niewielkiego kraju – Jordanii,
wciśniętej gdzieś pomiędzy Syrię, Irak, Arabię Saudyjską,
Izrael i Zachodni Brzeg Jordanu. Zwieńczeniem podróży na
jordańskiego marsa jest przejazd przez jedyną wioskę leżącą w
obrębie Parku Narodowego Wadi Rum. Wioskę Rum, pełniącą rolę
wrót do innego świata.
W wiosce mało kto zatrzymuje się na
dłużej. Adekwatnie do tego mało kto oferuje tam noclegi, bo po co?
Przecież to nie ona jest główną atrakcją i choćby nie wiem jak
się starała to nigdy nią nie będzie. Otoczona olbrzymimi skałami,
z piaskiem na drogach, które próbują się od niego uwolnić. Pełna
wspaniałych ludzi o tak odmiennej kulturze niż ta, do której
przywykliśmy w Polsce, czy nawet w Europie. Obserwacja ich
codziennego życia jest czymś równie niesamowitym, co podziwianie
tłumnie odwiedzanej „skalnej bramy” znajdującej się na
pustyni, przy której kręcono Star Wars i masę innych popularnych
produkcji filmowych. Stop – pobyt w wiosce to zdecydowanie coś
bardziej niesamowitego.
Wadi Rum to taka perełka
Jordańczyków, z której są bardzo, ale to baaaardzo dumni. To
zazwyczaj drugie miejsce (zaraz po Petrze), do którego udają się
przyjezdni i spędzają tam moim zdaniem trochę za mało czasu. Jak
dostać się do Wadi Rum z Ammanu lub Aqaby? Jak zorganizować
wycieczkę po Wadi Rum? Czy warto nocować w beduińskich namiotach i
jak wygląda sprawa wyżywienia?
Jak dostać się do Wadi Rum?
Trzeba zaznaczyć, że Wadi Rum to nie
tylko olbrzymia „pustynia”/dolina i nicość (ja tak to sobie wyobrażałam przed przyjazdem). W wiosce Rum, do
której dojeżdża się transportem publicznym lub taksówką
mieszkają w skromnych domkach rodziny Beduinów. Można powiedzieć,
że nie RODZINY, a jedna, wielka RODZINA, ponieważ prawie
każdy jest tam kuzynem/kuzynką lub siostrą/bratem, ale o tym jak
dokładnie sprawy się tam mają będzie trochę później. Na pustyni prawie każdy z nich ma swoje campingi stworzone z myślą o dobrym zarobku oraz o nas - turystach, dla których jest to niesamowite udogodnienie. W sezonie non stop kursują jeepy raz dowożące turystów, raz odwożące, a czasem po prostu biorące ich na przejażdżkę.
Najlepszym sposobem na dostanie się do
Wadi Rum (tzn. wioski Rum) jest złapanie taksówki lub marszrutki z
Aqaby. O tym jak tanio i sprawnie dostać się do Aqaby z Ammanu
pisałam w poście o bezpłatnej wizie do Jordanii. Przy wjeździe do Aqaby sprawdzane są
dokumenty oraz bagaże, ponieważ to oddzielna strefa ekonomiczna.
Taksówką do Wadi Rum dojedziemy o
każdej porze, a koszt to około 20JOD/trasa + 5JOD/osoba za wstęp
na teren parku (chyba, że macie wykupiony Jordan Pass). Taksówkę
powrotną znajdziemy przy głównym parkingu w Wadi
Rum, a jeśli żadnej nie będzie, to wystarczy poprosić Beduinów o pomoc i taksówka zjawi się
prawdopodobnie w bardzo krótkim czasie.
Jeżdżą tam też marszrutki, ale
użytkowane są bardziej przez mieszkańców wioski. Najliczniejsi w
marszrutkach są uczniowie, którzy dojeżdżają do szkół w
Aqabie.
Marszrutkę z Aqaby można złapać na
Bus Station, koszt to 4JOD. Marszrutka powrotna startuje około 7
rano (warto potwierdzić tę informację u któregoś z Beduinów
zamieszkujących wioskę – na pewną chętnie pomogą). Przez około
pół godziny kierowca wraz z pasażerami jeździ po całej wiosce i
trąbi tak na wszelki wypadek, gdyby ktoś jeszcze miał ochotę
wsiąść. To dobry moment, żeby zobaczyć całą wioskę, jeżeli
wcześniej nie miało się ku temu okazji.
Wstęp na teren Wadi Rum jest płatny.
Opłata wynosi 5JOD/os – płatne bezpośrednio przy wjeździe. Dla
osób posiadających JordanPass wstęp jest darmowy.
Wycieczka na pustynię Wadi Rum - jak,
gdzie i kiedy?
Zacznijmy od końca. Najlepszymi
miesiącami do odwiedzenia pustyni są miesiące nie za zimne, nie za
ciepłe, czyli: marzec, kwiecień, maj, październik, listopad.
Ja odwiedziłam pustynię w połowie
marca i uważam, że był to czas prawie idealny – w dzień było
ciepło, ale nie za gorąco, a w nocy chłodno, ale nie zamarzałam.
Trzeba jednak być czujnym, bo wiem, że kilkanaście dni przed moim
przyjazdem w Jordanii padał jeszcze śnieg (tak - na pustyni też
potrafi sypnąć białym puchem).
Oczywiście występują też bardzo
duże amplitudy, dlatego warto pomyśleć o odpowiednim ubiorze.
Najczęściej w dzień piekarnik – w nocy zamrażarka (z nasileniem
adekwatnym do wybranego miesiąca).
Wiemy już kiedy jechać na pustynię
Wadi Rum, ale jak dokładnie zorganizować sobie po niej wycieczkę?
Zakładając, że nie wykupujecie zorganizowanej wycieczki z jakiegoś
miasta (wtedy przywożą was do wioski najczęściej autobusem i w
zasadzie o nic nie musicie się martwić).
Taksówka/marszrutka dowiezie was do
wioski Rum, a stamtąd choć na pustynię już rzut kamieniem to do
głównych atrakcji trzeba by się już było naprodukować trochę
bardziej. Nie ma innej opcji – do zwiedzania trzeba wynająć
samochód z napędem 4x4, choć samotne zwiedzanie pustyni przy
anomaliach pogodowych i braku znajomości topografii terenu może być
niebezpieczne.
Drugą opcją jest wykupienie wycieczki
u Beduinów. Najczęściej turyści wykupują również jeden nocleg
w klimatycznych beduińskich namiotach usytuowanych bezpośrednio na
pustyni. Można to zrobić na dwa sposoby.
Szukać dopiero po przyjeździe do
wioski (raczej zawsze znajdzie się dla was miejsce noclegowe i
osoba chętna zabrać was na wycieczkę).
Zarezerwować nocleg np. przez
booking (tak! Beduini są na bookingu, airbnb i wszędzie tam, gdzie
byście się tego nie spodziewali). Po rezerwacji warto skontaktować
się z właścicielem pustynnego campu i ustalić jakie i ilu dniowe
wycieczki preferujecie. Czy samochodem, czy na wielbłądzie
(polecam jednak skupić się na wycieczkach samochodowych i nie
zamęczać wielbłądów – po drodze i tak zobaczycie ich całe
stada!). Widziałam też wycieczki piesze, ale to już wyższa
szkoła jazdy w takich warunkach i po tak rozległych terenach.
Po rezerwacji powinniście zostać
zapytani o której godzinie przyjedziecie do wioski Rum i na głównym
parkingu będzie już czekał na was piękny jeep, którym udacie
się na wycieczkę.
Wycieczki nie należą do najtańszych,
ale noclegi na pustyni są już w przyzwoitych cenach i szczerze
polecam nie pędzić po tej pięknej pustyni z klapkami na oczach, w
pogoni za najlepszymi formacjami skalnymi. Zatrzymajcie się choć na
jedną noc dłużej i spędźcie cały dzień kręcąc się po
okolicy campingu. Można wspinać się na skały, szukać jaszczurek,
oglądać piękne wschody słońca i setki jeepów z turystami
przejeżdżających gdzieś w oddali w momencie, gdy was otacza cisza
i spokój. Ewentualnie jeszcze stado wielbłądów.
Noc na pustyni spędza się w
namiotach, a właściwie w mini domkach, w których znajdują się
łóżka zaopatrzone w grube koce, kosz na śmieci i światło
włączane po zmroku, zazwyczaj do godziny 22:00. Gniazdka do
podładowania sprzętu można szukać w dużej stołówce, gdzie
można spożyć posiłek, zapalić sziszę lub napić się słodkiej
beduińskiej herbatki.
W cenę noclegu zazwyczaj wliczone jest
śniadanie (w formie bufetu), natomiast tradycyjna beduińska kolacja
– Zarb jest płatna
dodatkowo. Dostępne są też łazienki, w których znajdują się toalety, prysznice i umywalki z bieżącą wodą. Wygląd może zszokować pozytywnie! Na pustyni jest pełen wypas, w przeciwieństwie do łazienek, które Beduini mają u siebie w domach... Brudne, cuchnące, bez muszli, bez ciepłej wody. Warto docenić to jak bardzo starają się sprostać oczekiwaniom osób odwiedzających.
Z racji tego, że nie byłam w Wadi Rum
typowo turystycznie (pomagałam Beduinom przy ich obowiązkach oraz
tworzyłam dla nich filmik promocyjny campu), to też nie raz robiłam
z kucharzem kolację i muszę przyznać, że nie jest to zwykła
kolacja! Składnikami tajemniczego dania nie są wyszukane produkty,
bo po prostu kurczak i warzywa. Sekret tkwi w przygotowaniu. W
specjalnie przygotowanej dziurze w piasku rozpala się ogień.
Przygotowane wcześniej składniki układane są na piętrowym
ruszcie, który można włożyć do dziury dopiero po wygaszeniu
ognia – musi zostać tylko żar. Na górę zakłada się pokrywkę,
owija folią aluminiową i zakopuje piaskiem. Tak Zarup robi się
przez około 2h, aż wieczorem przyjeżdżają turyści, którzy
zazwyczaj nie wiedzą, że ich kolacja właśnie robi się w
piaskowej dziurze. Dumni Beduini zapraszają wszystkich do wyjścia
na zewnątrz i zazwyczaj w nieco śmieszny sposób opowiadają o tym
jakie danie dla nich przygotowali (np. Dzisiaj kucharz Omar
przygotował dla was specjalne danie – gotuje on różne rzeczy
czasem nawet turystów). W sumie może to trochę przerazić. Noc,
kopiec piasku, z którego się dymi i Beduini z łopatami żartujący
sobie, że właśnie tam kogoś smażą :D
Po kolacji można siedzieć z Beduinami
oraz turystami z całego świata do późnego wieczora przy ognisku i
rozmawiać, żartować – poczuć się jak na spotkaniu ze
znajomymi.
Zasięg na pustyni można złapać
tylko w niektórych miejscach. Jeżeli będziecie go potrzebowali na
pewno Beduini wskażą wam drogę do tych tajemniczych miejscówek.
Polecam wybrać camping mojego
znajomego – Raada. Tutaj znajdziecie namiary:
http://magicbedouinstar.com/
Możecie obejrzeć również filmik
promocyjny campingu, który zrobiłam dla Raada:
O tym jakie są beduińskie realia, co
się u nich pozmieniało na przestrzeni czasu oraz jakimi są ludźmi
opowiem w następnym wpisie o Jordanii.
Ciekawostka...tak wygląda jeszcze nie
gotowa stołówka campingu. Materiał, którym jest obijana trzyma
się na zszywkach!
Kamienie tworzące ścieżkę z domków
do stołówki muszą być w początkowej fazie często podlewane.
Dzięki wodzie wiążą się ze sobą i tworzą solidny krawężnik!
Jako osoba uzależniona
od podróży, jestem również osobą uzależnioną od poszukiwania
jak najtańszych rozwiązań, żeby tych podróży móc odbywać jak
najwięcej. Jeśli również chcecie ograniczyć koszty wyjazdu do
Jordanii, to warto zapoznać się z poniższymi poradami dotyczącymi tego jak zdobyć darmową wizę do Jordanii oraz (związane mocno z
tematem) jak tanio dostać się z Ammanu do Aqaby?
Skupimy się głównie na sposobie uzyskania
bezpłatnej wizy po przylocie na lotnisko do Ammanu z trzech powodów:
Do Ammanu (północ
kraju) można dorwać z Polski bardzo tanie loty liniami Ryanair i
to tam obecnie ląduje większość Polaków, którzy zazwyczaj nie
wiedzą o darmowych wizach.
Osoby lądujące w
Aqabie (południe kraju) nie potrzebują informacji o tym jak zdobyć
darmową wizę, ponieważ Aqaba znajduje się w specjalnej strefie
ekonomicznej i wiza i tak jest tam darmowa
Uzyskanie wizy na
przejściu granicznym z Izraela do Aqaby również jest bezpłatne,
chyba że wjeżdżamy do Jordanii na mniej niż 4 dni (Jordania chce
ograniczyć przepływ jednodniowych turystów udających się tam
tylko po to, żeby zobaczyć jeden z 7 cudów świata, czyli Petrę).
Jeśli przechodzicie z Izraela i zostajecie w Jordanii na mniej niż
4 dni lub co gorsza robicie tylko jednodniowy wypad do Petry to
koszty będą następujące – 100NIS podatek wyjazdowy z Izraela,
40JOD wiza wjazdowa do Jordanii (bezpłatna jeśli spędzi się tam
przynajmniej 3 noce), bilet do Petry droższy o 40JOD, czyli łącznie
90JOD za jednodniowe zwiedzanie (chyba, że nikt nie sprawdzi wam
paszportów lub nie jedziecie tam w tym samym dniu, w którym
przekraczaliście granicę z Izraelem, wtedy cena wynosi standardowo
50JOD/dzień zwiedzania) oraz podatek wyjazdowy z Jordanii 10JOD. Do
tego trzeba doliczyć koszty taksówek z i na przejście graniczne,
a taksówkarze trzymają tam podobno dość wysokie ceny.
Darmowa wiza na lotnisku
w Ammanie
Zacznijmy od tego, że
przechodząc do kontroli paszportowej po przylocie zobaczycie bramki
z napisami „visa 40JOD” lub „Jordan Pass” i nikt z własnej
woli nie powie wam, że można wejść na teren kraju za darmo.
Standardowo turyści, którzy zapoznali się nieco wcześniej z
wymogami wizowymi decydują się na zakup Jordan Pass (bilet, który
należy zakupić online przed przylotem - zawiera on wizę oraz
wstępy do atrakcji typu Petra i Wadi Rum). Druga grupa osób to Ci,
którzy nie mają zamiaru zwiedzać Petry i w związku z tym nie
opłaca się im kupować Jordan Pass, więc kupują standardową wizę
turystyczną za 40JOD (ok. 210zł)
My widząc już, że
istnieje jeszcze trzecia opcja podchodzimy do okienka kontroli
paszportowej i mówimy, że chcemy darmową wizę do Aqaby. Tak jak
wcześniej wspomniałam Aqaba znajduje się w specjalnej strefie
ekonomicznej i lecąc tam bezpośrednio otrzymujemy bezpłatną wizę.
Bezpłatną wizę otrzymamy również przylatując np. do Ammanu i
informując na lotnisku, że udajemy się właśnie do Aqaby.
Teoretycznie powinniśmy
od razu otrzymać darmową wizę i naszym obowiązkiem staje się
stawienie w biurze ASEZA (Aqaba Special Economic Zone Authority),
które znajduje się w Aqabie, celem potwierdzenia, że nie
ściemnialiśmy na lotnisku i grzecznie udaliśmy się do Aqaby. Mamy
na to 48h, a w ASEZA powinni dać nam kwitek potwierdzający naszą
wizytę. Mając odpowiednie potwierdzenie, przy wylocie nikt nas już
o nic nie pyta – możemy cieszyć się darmową wizą i tańszym o
200zł pobytem.
W praktyce wygląda to
tak, że na lotnisku darmowe wizy wydawane są dość niechętnie.
Jeśli nie macie jakiegoś potwierdzenia (bilet na autobus z Ammanu
do Aqaby – najlepiej firmy JETT bus lub potwierdzenie rezerwacji
noclegu w Aqabie) to może być problem z dostaniem darmowej wizy.
Jednym słowem raczej kłamstwo, że jedzie się do Aqaby a tak
naprawdę wcale się tam nie jedzie – nie przejdzie, chyba że
jakimś fartem (na forach czytałam informacje, że niektórzy
dostali wizę od razu bez okazywania rezerwacji biletów i noclegów).
Wtedy jednak pozostaje jeszcze jedno zmartwienie (z którym my
borykaliśmy się przez cały wyjazd), a mianowicie – trzeba
jeszcze jechać do tej ASEZA i zdobyć pieczątkę potwierdzającą,
że tam byliśmy w ciągu 48h! Najgorsze w tym wszystkim jest to, że
nikt z Aqaby nie ogarnia co chce się właściwie otrzymać i każdy
mówi, że przecież wiza jest darmowa... Tak więc nie traćcie
czasu na pytanie kogokolwiek o to czy trzeba naprawdę stawić się w
ASEZA, bo każdy powie, że nie – nawet policjanci i niektórzy
pracownicy ASEZA (pisałam do nich na fb i tłumaczyli mi, że
przecież wiza jest darmowa).
ASEZA jest otwarta od
niedzieli do czwartku w godzinach 8:00 do 15:00, dlatego mimo faktu,
że byliśmy w Aqabie nie zdążyliśmy zajść po pieczątkę, bo
czas naglił do Wadi Rum.
Przy wylocie, na lotnisku
w Ammanie jakimś cudem udało mi się przejść przez kontrolę i
nikt nie zauważył, że brakuje potwierdzenia od ASEZA. U Kuby
zauważyli i gdyby nie to, że mnie już przepuścili to pewnie był
by z tego jakiś problem. A jaki może być problem? W zasadzie nie
wiele jest do stracenia... płaci się wtedy koszt wizy, czyli 40JOD
+ po 1,50JOD za każdy dzień przebywania w kraju bez wizy.
Na potwierdzenie
wiarygodności informacji o możliwości uzyskania bezpłatnej wizy
podaję stronę Aqaby
https://www.aqaba.jo/Pages/Viewpage?PageID=8
O tym jak wygląda wizyta
w ASEZA niestety wam nie opowiem, bo mnie tam nie było. Jeśli
jednak wybierzecie opcję w pełni „legalną” i pognacie na
poszukiwanie kwitka z pieczątką potwierdzającą pobyt, to
przeczytacie na ten temat na blogu Our Little Adventures (którym
swoją drogą przy wylocie również nikt kwitka nie sprawdzał)
https://ourlittleadventures.pl/byc/wiza-do-jordanii-za-darmo/
W sumie może komuś
przyda się moja konwersacja z ludźmi z ASEZA, którzy tłumaczyli
mi, że wiza jest darmowa i nie muszę ich odwiedzać. W razie
gdybyście również nie mieli czasu na wizytę u nich, a w Ammanie
wymagali by od was potwierdzającego kwitka, to pokażcie im że sami
twierdzili, że nie trzeba :D
Autobusy z Ammanu do
Aqaby
Moim zdaniem najlepszą i
najtańszą opcją transportu między Ammanem i Aqabą są busy JETT
BUS. Z lotniska w Ammanie należy udać się na przystanek przy 7th
circle (autobusem za 3JOD lub np. uberem za 16JOD), gdzie znajduje
się siedziba JETT BUS. Najlepiej zarezerwować autobus online,
ponieważ podróżuje nimi dość dużo osób i przed samym wyjazdem
może nie być już wolnych miejsc. Dziennie odjeżdża 5 kursów
8:00 , 12:30 , 15:30 , 17:30, 19:00
Dokładny rozkład
(również do innych miejsc) dostępny jest tutaj;
Przy rezerwacji trzeba
podać 3 imiona (inaczej nie przechodzi – nie wiem dlaczego)
Poniżej znajdują się
mapki pokazujące, gdzie dokładnie znajduje się przystanek w
Ammanie, a gdzie w Aqabie. Koszt przejazdu na tej trasie to około
8,60JOD/os