Tbilisi to takie miasto, do którego
chce się wracać i zawsze ma się na nie ochotę. Na każdym kroku
można znaleźć coś niesamowitego, a na każdej górce (których
jest sporo), kryje się cudowny widok. Nie tylko centrum miasta
zachwyca. Zachwyca również codzienność jego obrzeży. Ja do
Tbilisi już raz wróciłam i nie zamierzam na tym poprzestać. Jak
dojechać z lotniska Kutaisi do Tbilisi? Co zobaczyć w Tbilisi w
weekend i czego doświadczyć oraz jakie wino smakuje najlepiej?
Odpowiedzi na te pytania znajdziecie poniżej.
Dwa głębokie wdechy nie
wystarczyły... już za chwilę miał nadejść moment, o którym
podświadomie myślałam od kilku tygodni. Czułam
adrenalinę sięgającą zenitu, czułam jakbym miała już nie
wrócić tą samą osobą, w końcu pchałam się w miejsce
przeznaczone bardziej dla miejscowych niż dla turystów, w dodatku
pchałam się tam nago, bo inaczej nie było można. Nie przywykłam
do takich akcji, dlatego właśnie wzięłam trzeci wdech i poszłam.
Ostatni dzień podróży, Batumi
pożegnało nas niewielkim deszczem. Chcąc dowiedzieć się skąd ruszają marszrutki
do Kutaisi odwiedziliśmy kilka przydrożnych biur informacji turystycznej,
ponieważ przechodniów w ten dzień i o tej porze, było jak na lekarstwo. Jedynie
jakiś pan leniwie, dwoma ruchami zamiótł chodnik, po czym schował miotłę na
przydrożnej palmie. Dopiero przy 3 próbie ktoś był w stanie wytłumaczyć nam
drogę. W poprzednich przypadkach pracownicy biur informacji ani left ani right,
ani nawet i don't know. Za to za trzecim razem dostaliśmy dokładną instrukcję i
nawet mapę, jakby pracownik przewidział, że i tak się zgubimy. Później jakiś
przechodzień wpakował nas w odpowiednią marszrutkę, którą zazwyczaj ciężko
znaleźć bez obrzędu oddania się w jego ręce i wiernego podążania za nim. W
każdym razie tak jest o wiele szybciej. Trasa wyszła nas około 20GEL i
zostaliśmy podwiezieni do miejsca, gdzie w pierwszy dzień zostawił nas Rolandi.
Ni to centrum ni to przedmieście.
Znaleźliśmy hostel, w którym oczywiście wypiliśmy z gospodarzem wino w
towarzystwie polskiej flagi, która wisiała w honorowym miejscu w salonie.
Wytłumaczyliśmy mu, że chcemy zatrzymać się maksymalnie do 2:00 w nocy,
ponieważ około 3:00 mieliśmy samolot. Przytaknął, zaproponował transport,
zrozumiał o co chodzi... przynajmniej tak myśleliśmy. Udaliśmy się do centrum
Kutaisi, w którym prócz pokaźnej fontanny Kolchidy, parku i bazarów nic
szczególnego nie zaobserwowaliśmy. Można również udać się na jeden z mostów i
pooglądać rzekę Rioni. Nas jednak zatrzymało tam coś zupełnie innego.
Smutna strona Kutaisi
Ni stąd ni zowąd do naszej wycieczki przyłączył się pewien towarzysz.
Myśleliśmy, że po parunastu metrach da sobie spokój, jednak zdecydowanie
zostaliśmy przez niego wybrani. Wesoły, młody psiak zobaczył w nas ewidentnie
nadzieję na wyrwanie się z tego miejsca, które dla psów jest istnym piekłem.
Rozmnażające się na ulicy, pozbawione dachu nad głową, bezpańskie, bez
jedzenia. Zdane same na siebie w większości leżą bez siły pod starymi budynkami
lub próbują wyłudzić od przechodniów coś do przekąszenia. Próbując zgubić
psiaka, żeby nie robić mu nadziei, weszliśmy do jednego z większych sklepów.
Wychodząc po 15 minutach zobaczyliśmy, że czeka na nas pod schodami. Nie dało
się przejść niezauważonym, psiak oszalał ze szczęścia, zaczął figlować i po nas
skakać. Myśleliśmy, że chce tylko jedzenia, jednak bez mrugnięcia okiem minął
innych przechodniów, którzy wołali go i zachęcali smakowitym kąskiem. Biegł
dalej za nami...Próbowaliśmy jeszcze kilka razy sztuczki z wchodzeniem do
sklepu, jednak to nie działało. Poszliśmy do malutkiego zoologicznego, gdzie
wytłumaczyliśmy panią o co chodzi i kupiliśmy nieco karmy, dla naszego
przyjaciela. Dostając od nas jedzenie, widać było w jego oczach szczęście,
wdzięczność oraz ufność. Tego się najbardziej obawialiśmy. Przy okazji
zapytałam sprzedawczyni, dlaczego większość psów w miastach ma przyczepione na
uszach plastikowe plakietki. Jest to oznaczenie bezdomnych psów, które zostały
zaszczepione. Na dobrą sprawę ciężko w ogóle znaleźć tam psa, który do kogoś
należy, bardziej są one traktowane jako zło konieczne.
Korzystając z okazji, że nasz
maluch zajadał się karmą postanowiliśmy się oddalić. Szliśmy dość daleko,
chwilami biegnąc, w końcu zatrzymaliśmy się w barze. Spędziliśmy tam około
godziny i nie zauważyliśmy by kręcił się gdzieś w pobliżu. Gdy już
wychodziliśmy zobaczyliśmy go, jakieś 50 metrów od nas, wygrzewającego się w
słońcu na schodach. Nie byliśmy pewni czy to on, ale na wszelki wypadek szybko
ruszyliśmy w drugą stronę. On jednak był pewny. Dogonił nas i znów zaczął tak
beztrosko się cieszyć. Nie było wyjścia, postanowiliśmy zabrać go na spacer
razem z nami. Po drodze mijaliśmy panie ze sklepu zoologicznego, które nie
kryły zdziwienia gdy zauważyły, że piesek znów nas znalazł. Leżenie pod nogami,
gdy tylko usiedliśmy, skakanie gdy wstawaliśmy, krycie się za nami, gdy ktoś
inny zwracał na niego uwagę...Tak chodziliśmy do późnych godzin wieczornych,
nie mogąc się z nim rozstać. Nasypana resztka karmy w parku, szybkie przywołanie
taksówki...Żegnaj przyjacielu, zabralibyśmy Cię ze sobą, gdyby tylko to było
takie proste.
Z tego wszystkiego
zorientowałam się, że nie mam żadnej nawet najmniejszego pamiątki z Gruzji,
prócz starej, zniszczonej fotografii, którą kupiłam na suchym moście w Tbilisi.
I tak już pozostało. W tym wypadku brak pamiątki stanowi największą pamiątkę i
symbol tych 7 dni spędzonych w ciągłym szoku.
Spieszysz się? Gruzja uświadomi Ci, że nigdzie się nie spieszysz
Wróciliśmy do hotelu, żeby
trochę ogarnąć się przed lotem. Wspomniany wcześniej właściciel zapomniał, że
mieliśmy wcześniej wyjść, zamknął główne drzwi wyjściowe nie dając nam klucza,
informacji gdzie go znajdziemy oraz nadziei na to, że zdążymy na samolot. Przed
tym co napiszę muszę zapewnić, że wyczerpaliśmy wszystkie pozostałe opcje...
ostatecznie wyskoczyliśmy przez okno zostawiając jedynie krótki liścik.
Zaczął się wyścig z czasem!
Taksówkarz, którego dorwaliśmy biegnąc główną ulicą poczuł, że sytuacja jest
kryzysowa i że szybko trzeba nas dostarczyć na lotnisko. Dlatego właśnie
zatrzymał się i poszedł do sklepu po fajki, zapewniając nas, że szybko wróci.
Uffff...co za szczęście, gdyby nie jego szybkie zakupy w trakcie jazdy, na
pewno byśmy nie zdążyli. Na szczęście dotarliśmy na czas.
Na początku zapomniałam
dodać, że lotnisko w Kutaisi, choć wielkością nie przerasta polskiego Tesco,
znajduje się tam wszystko, czego odlatujący/przylatujący turysta może pragnąć.
Kantor, informacja, taksówkarze, bufet, sklepik wolnocłowy oraz rozsuwane,
przeszklone drzwi prowadzące prosto do przygody!
Prawie ostatni cel naszej
podróży: wybrzeże Morza Czarnego, czyli wyprawa do Batumi – najbardziej
bezsensownie oświetlonego miasta jakie w życiu widziałam. Jako, że naszą bazą
wypadową do wszystkich poprzednich miejsc było Tbilisi, musieliśmy znaleźć
połączenie, dzięki któremu w miarę szybko i tanio można dostać się na wybrzeże.
Padło na pociąg. Była to jedna z lepszych decyzji, dotycząca naszego
przemieszczania się po Gruzji, ponieważ ogólny stan kolei przerósł nasze
oczekiwania w 100%. Mieliśmy do wyboru jazdę pociągiem nocnym, którą polecały
nam napotkane w IV dniu podróży Ukrainki, ale ostatecznie wybraliśmy kurs o
godzinie 8:00 z dojazdem o 13:00. Bilet do Batumi wyszedł 25GEL/os. Wyprawa
była nie lada wyzwaniem, ponieważ poprzedniej nocy ze względu na urok stolicy,
wykorzystywaliśmy ostatnie spędzane w niej chwile chodząc uliczkami miasta do
późnych (a może raczej wczesnych) godzin.
Na stację kolejową podwiózł
nas za 10GEL taksówkarz. Mogliśmy oczywiście wybrać metro, ale każde spojrzenie
na zegarek wywierało ogromną presję. Na stacji kolejowej znajduje się mini
pasaż, a na 1 piętrze coś w rodzaju stołówki. W witrynie wystawione są różnego
rodzaju gotowe do spożycia produkty typu jajka, parówki, ziemniaki, sałatki
etc. Wystarczy wybrać i dostajemy na talerzu zamówioną porcję (płatność za
wagę). Byliśmy bardzo głodni, więc zaspani i nie do końca świadomi swoich
decyzji zaczęliśmy wybierać posiłek. Kuba wybrał parówki z ziemniakami, a ja
jajka ze spleśniałym chlebem..
Nadjechał pociąg. Wnętrze
było czyste, zadbane i przestrzenne. W środku dostępne wi-fi, co ułatwiło nam
znalezienie na szybko noclegu w Batumi przy samym morzu, za niewielką kwotę, u
przesympatycznej młodej Gruzinki, o której świeżym poglądzie napisałam tutaj.
Miasto chachą płynące
Batumi powitało nas słońcem i
widokami po raz kolejny zupełnie różniącymi się od tych z dni poprzednich.
Wrażenie robiło morze i królujące nad nim wysokie szczyty, na których zalegał
jeszcze śnieg. O tej porze roku w mieście było nadzwyczaj spokojnie. Dziwne
budowle usytuowane na wybrzeżu zadziwiały kształtami. Niektóre z nich zostały
wybudowane w interesujący sposób chyba tylko po to, żeby zastanawiać ludzi co
też może się w nich znajdować. Dla dobra sprawy nie znajduje się w nich nic, a
przynajmniej w niektórych. Wielkie koło młyńskie koło plaży, ruchomy pomnik Ali
i Nino, zamknięta dla zwiedzających wieża gruzińskiego alfabetu, wieża Czaczy
wraz z fontanną, z której raz w tygodniu przez 15 minut zamiast wody leci
słynny gruziński samogon oraz wysoki spektakularny budynek z diabelskim młynem
na szczycie to rzeczy, których nie sposób nie zauważyć.
Obowiązkowym punktem Batumi
jest ogród botaniczny, toteż zostawiliśmy rzeczy w nowym mieszkaniu (oczywiście
pojęcie „zostawić rzeczy” wiąże się jeszcze z wypiciem wina, które zawsze
ofiarują gospodarze, a w tym wypadku również chachy) i popędziliśmy na marszrutkę nr 31. Po około 15 minutach
jazdy pustą marszrutką, dotarliśmy na miejsce. Ogród jest dość duży, podzielony
na sektory odpowiadające poszczególnym zakątkom świata. Podczas przeprawy
towarzyszy nam widok na morze. Nie wiem czy byliśmy tak zmęczeni, że nie
dostrzegliśmy piękna ogrodu, czy faktycznie rozkwita on w późniejszej porze
(stawiam na ten wariant, tłumaczy to pustą marszturkę do tak wielkiej
atrakcji). Mimo wszystko było kilka punktów, dzięki którym nie żałuję, że się
tam znaleźliśmy.
Uroczy kicz Batumi
Wieczorem miasto zamieniło
się w jeden wielki kolorowy kicz. Miało to co prawda swój urok i styl, jednak
zdecydowanie wolałam oświetlenie Tbilisi. Choć również podświetlone było
niemalże wszystko, to było to zrobione z jakimś wyczuciem. Batumi mieniło się
wszystkimi kolorami, po przejściu kilkuset metrów czułam, że żeby tutaj pasować
powinnam również owinąć się jakimiś bożonarodzeniowymi światełkami. Co więcej,
po zapuszczeniu się w głąb miasta odkryłam, że niemalże wszędzie królują kasyna
i to ogromne, potężne kasyna. Budynki te przytłaczały swoją obecnością, a
jednocześnie zlewały się z równie wielkimi budowlami sakralnymi oraz hotelami.
Oczywiście poza centrum miasta nie wygląda to już tak kolorowo. Odnoszę
wrażenie, że centrum oraz wybrzeże usiłowano zrobić pod turystę pragnącego
luksusu.
Rzeczą, którą z pewnością
trzeba zobaczyć w Batumi jest pokaz grających fontann na głównym placu. Muzyka
od klasycznej, po rock 'n rolla i wybuchające w jej rytm gejzery cieszyły oczy,
bardzo cieszyły.
Godzina 11:00 Freedom Square
– w końcu jedziemy do Davida Gareji! Jeszcze raz po krótce o Gareja Line – jest
to busik, który codziennie o godzinie 11:00 zabiera chętnych turystów na
wycieczkę do słynnych monastyrów, do których dojazd marszrutek byłby bezcelowy,
ponieważ droga prowadzi przez pustkowia. Taksówką natomiast za 3 godziny jazdy
tam i z powrotem zapłacimy około 150GEL. W Gareja Line jedyne 25GEL/os w dwie
strony. Dodatkowym plusem są postoje po drodze, w czasie których można
fotografować dzikie tereny oraz postój w wiosce Udabno, o której opowiem
później. Na samym początku zaskakuje nas czekająca na wyznaczonym placu
organizatorka, która od razu ofiaruje nam kartki z informacjami (po Polsku!) na
temat podróży, historii monastyrów i niebezpieczeństw jakie będą na nas czyhać
(żmije). W busiku stworzył się mix kulturowy. Polacy, Niemcy, Anglicy oraz
osoby, których narodowości nie zidentyfikowaliśmy.
Wspiąć się do raju...
Już po około godzinie jazdy
ukazał się nam krajobraz zupełnie inny od dnia poprzedniego. Ciągnące się kilometrami
pustkowia, gdzieniegdzie spowite namiastką trawy, którą skrupulatnie wyjadały
pasące się owce. Pojedyncze drzewa stanowiły zaledwie kilka procent panoramy
tego płaskiego terenu. Pod nimi szukali schronienia przed upałem leniuchujący
pastuszkowie. Czas jakby się zatrzymał. Po kilku godzinach jazdy w końcu
znaleźliśmy się na miejscu. Naszym oczom ukazała się wielka skała z wydrążonymi
w niej otworami oraz przeróżnymi schodkami, kapliczkami, grotami itp. Był to
Klasztor Lawra, w którym obecnie zamieszkuje 10 prawosławnych mnichów.
Zwiedzanie ich domów było z jasnych powodów niemożliwe, jednak zwiedzić można
dziedziniec oraz Kościół Przemienienia, gdzie został pochowany założyciel
kompleksu – syryjski mnich Dawid z Garedży. Po terenie klasztoru spacerowaliśmy
dość długo, ponieważ nie doczytaliśmy informacji, że wskazane jest udanie się
stromym zboczem w górę. Gdy w końcu zauważyliśmy podejrzanie przechadzających
się „nad nami” turystów, szybko pobiegliśmy szukać przejścia. Było dość sucho i
upalnie, dlatego wejście w trampkach ślizgających się po stromych, niemalże
piaskowych zboczach dostarczało frajdy. Po około 20 minutach dotarliśmy na
szczyt, na którym odebrało nam mowę. Powietrze pachniało wolnością. Po jednej
stronie rozciągał się pagórkowaty, nie tknięty ludzką ręką krajobraz Gruzji, a
po drugiej stronie bezkresne równiny zielonego Azerbejdżanu. Po głębokim
oddechu postanowiliśmy pójść dalej, grzbietem wzgórza. W przewodniku wyczytałam
informację o zamieszkujących tę okolicę jaszczurkach, a że jestem wielką ich
fanką, mimo wielkiego uroku tego miejsca byłam nieco przygnębiona. Po
kilkunastu krokach było mi jednak dane zobaczyć najpiękniejszy widok jaki można
sobie wyobrazić. Na skałach wysuniętych w stronę Azerbejdżanu, siedziały
wielkie jaszczury, z dumą przyglądające się rozległym terenom. Rozważałam opcję
pozostania tam na zawsze, jednak ostatecznie postawiłam na zrobienie kilku
pamiątkowych zdjęć, które swoją drogą oglądam prawie codziennie. Idąc dalej
naszym oczom ukazywały się nadal bezkresne tereny, skały, jaszczurki, dwóch
mężczyzn z karabinami, krzewy oraz różnego rodzaju owady. Nie wyobrażam sobie
jednak spaceru tą trasą podczas deszczu. Wtedy na pewno nie było by widać
jaszczurek... Dobra! Wróćmy do tych dwóch umundurowanych mężczyzn z karabinami.
Czuwali oni przy Kaplicy Zmartwychwstania i okazali się być kimś w rodzaju
niezainteresowanej niczym kontroli granicznej. Idąc w dół w stronę Azerbejdżanu
można dojść do dobrze zachowanych jaskiń, w których pierwotnie mieszkali mnisi.
Jaskinie ozdabiane są licznymi freskami przedstawiającymi czasy ich
powstawania.
Udabno - miejsce, w którym zatrzymał się czas
Po przejściu całej trasy i zgromadzeniu wszystkich uczestników
przy busiku, ruszyliśmy do wioski Udabno. Jest to jedna z najbardziej
odizolowanych wiosek w Gruzji. Widać to na pierwszy rzut oka, słychać po
panującej ciszy i czuć przez ogólną, spokojną atmosferę. Pobliski
(prawdopodobnie jedyny) sklepik to kilka niezapełnionych nawet w połowie półek
z podstawowymi artykułami. W zamrażarkach dość spore ilości mięsa, i o dziwo
duża ilość napojów energetycznych w lodówkach (mówiąc duża ilość odnoszę się do
ogólnego zaopatrzenia sklepu, inaczej mówiąc znajdowało się tam około 6 puszek
z napojami energetycznymi). Przechadzając się wioską można gdzie niegdzie
zaobserwować roześmiane dzieciaki grające w piłę na podwórku oraz starszych
Gruzinów pogrążonych w dyskusjach przy kieliszku wina. Na obrzeżach znajduje
się obity prowizorycznie deskami parkiet oraz scena, gdzie prawdopodobnie
odbywają się wiejskie festyny. Jestem fanką takich eventów, bo to najlepsza
droga do poznania jak bawi się lokalna ludność, ale niestety nie zapowiadało
się na to, że festyn odbędzie się w najbliższej przyszłości. „Banery”
zapowiadały imprezę na grudzień, o ile się nie mylę 2015 roku.
Wino w restauracji w hostelu
Udabno było zwieńczeniem naszej podróży. Pisząc 'restauracja' mam oczywiście na
myśli stary budynek, w którym ustawiono kilka ławek i stołów w czymś na kształt
garażu. Średnio na 2 gości przypadał jeden pies lub kot, czychający na kawałek
smakowitego mięska i gardzący rzucanymi okruchami bułki, czy chleba.
Na zakończenie jeszcze szybka
akcje w słynnym barze "Warszawa" w Tbilisi. Nic ciekawego.