Jeżeli znajdziecie się kiedyś w
Parku Narodowym Folgefonna to wiedzcie, że lepiej być nie mogło!
Powierzchnia parku wynosi około 214km2 i można tam zarówno
spacerować, jeździć na nartach, podziwiać turkusowe jeziora,
wodospady, a w lecie również wszechobecne owce chodzące samopas
(właściciele łapią je dopiero pod koniec lata). A gdy poczujecie
na skórze nagły powiew chłodu możecie być pewni, że już
niedługo zobaczycie coś co rządzi tym terenem...lodowiec
Folgefonna. Warto wiedzieć, że Folgefonna nie jest pozostałością
żadnego ze zlodowaceń. Lodowiec powstał ok.5000 lat temu w okresie
dużych opadów i niskich temperatur. Mimo, że istnieje dużo tras i
z pewnością każda jest piękna to polecam wam właśnie tą, która
zostanie przedstawiona poniżej. Na żadnej innej trasie nie
widziałam bowiem tego największego (moim zdaniem) cudeńka, a mowa
oczywiście o ruchomym moście nad rzeką lodowcową.
Bergen to miasto, którego położenie
przywołuje na myśl baśnie z dzieciństwa. Za siedmioma lasami, za
siedmioma górami...no właśnie - siedem gór. Właśnie tyle z nich
otacza Bergen, powodując, że jest to jednocześnie jedno z
najpiękniejszych jak i również najbardziej deszczowych miast w
Norwegii. Słowo „ugryźć” w tytule nie jest przypadkowe, bo
chcąc zjeść coś w Bergen trzeba nastawić się na kosmiczne ceny,
albo...! Są na to inne sposoby. Poniżej informacje o tym jak
poruszać się po mieście, gdzie tanio zjeść, gdzie znaleźć tani
nocleg oraz co warto zobaczyć w Bergen.
Norwegia to kraj pozostawiający w
pamięci nie tylko piękne widoki i charakterystyczną zabudowę. To
kraj, który potrafi zadziwić przeszłością, teraźniejszością
oraz planami na przyszłość. Zobaczmy więc, czym może nas
zaskoczyć kraina fiordów biorąc pod uwagę te trzy czasy.
PRZESZŁOŚĆ
Wikingowie - dzielni wojownicy mórz
Obawiam się, że o przeszłości
rozpiszę się najbardziej, a dlaczego? Kto wiedział, że pierwszym
Europejczykiem, który dopłynął do Ameryki nie był Kolumb, tylko
Wiking? No właśnie – jest o czym opowiadać.
Okres wikingów datuje się mniej
więcej na lata 800 – 1050. Mimo stosunkowo krótkiego przedziału
czasowego, w tym okresie ludy skandynawskie dokonały bardzo wielu,
bardzo wielkich rzeczy. Do dziś epoka wikingów uważana jest za
złoty wiek, w którym ukształtował się europejski handel. Należy
pamiętać o tym, że wikingowie nie stanowili grupy etnicznej, a
była to jedynie nazwa określająca konkretne zajęcia (w tym
wypadku głównie grabież, handel i podróże). Nie zmienia to
jednak faktu, że słowo „wiking” powszechnie jest używane do
określania wszystkich Skandynawów żyjących w wyżej wymienionych
latach, a etymologia tego słowa nie została jasno określona. Dla
krótkiego zobrazowania sytuacji: nie wszyscy Skandynawowie z tego
okresu przybywali na obce lądy wymachując mieczami i napadając na
przerażonych księży. Część z nich prowadziła zwykłe życie z
dala od podbojów i odkryć, część stanowiła lądowy mózg
operacji, część wypływała w świat w przeróżnych celach
(politycznych lub osobistych), a część balansowała między
wszystkimi wyżej wymienionymi. Ale jak doszło do tego, że stali
się tak sławni?
Nieco odizolowane ludy północnej
Europy podążały własnymi ścieżkami, próbując różnych
rozwiązań, które mogłyby przynieść zysk, rozwój, przygodę
oraz wieczną ucztę z Odynem. Podczas, gdy większa część Europy
przechodziła okres chrystianizacji, zmian i kłótni - północne,
pogańskie ludy obmyślały plan. Wody oblewające zamieszkałe przez
nie tereny, znacznie przyczyniły się do wykształcenia niebywałych
umiejętności żeglarskich oraz rzemieślniczych (przekładających
się na niesamowicie praktyczne łodzie). Tak zaczęły się wodne
podróże, które przynosiły duże zyski i niespodziewanie nabrały
wielkiego rozmachu. Dzięki umiejętności nawiązywania kontaktów
oraz współpracy zagranicznej - kwitnął handel żelazem, drewnem i
futrami. Dzięki zamiłowaniu do łatwego wzbogacania się oraz
umiejętności szybkiej i efektownej grabieży - kwitnęło
wyobrażenie o wikingach jako brutalnych plądrownikach. Cała
otoczka, jaka temu towarzyszyła wzbudzała szacun. I to tak wielki,
że władcy najeżdżanych przez wikingów terenów, zaczęli
zatrudniać ich jako ochroniarzy i pozwalali zasiedlać swoje ziemie.
Dalekie wyprawy pozwalały również zasiedlać nieodkryte dotychczas
lądy np.: Wyspy Owcze, Islandię oraz Grenlandię. Swoją drogą na
Islandii przeprowadzono badania, które potwierdziły u Islandczyków
obecność genów amerykańskich z około 1000r. Właśnie w tym
czasie wikingowie dotarli do Ameryki, wyprzedzając tym samym Kolumba
o jakieś 500 lat. Wyprawy nie ograniczały się jednak tylko i
wyłącznie do północnych terenów. Dzięki odpowiednio
wyprofilowanym łodziom możliwe były przeprawy rzeczne, co
doprowadziło ich do Kijowa, później Konstantynopola oraz Bagdadu.
Podbili również i zasiedlili Francję, zdobyli Sewillę, a
przesuwając się na wschód dotarli aż na Sycylię. Na wszystkich
terenach zyskiwali podziw dzięki swojej żyłce do prowadzenia
interesów oraz zaskakujących zdolności asymilacyjnych. Nie da się
jednak ukryć, że ich ulubionym miejscem do grabieży i podbojów
były Wyspy Brytyjskie. Dumnym hasłem „Honor i sława, to jedyne
co trwa wiecznie” wzajemnie zachęcali się do boju. Walka
zaczynała się zwykle od wyzywania przeciwnika i obrażenia go na
wszystkie sposoby. Następnie rzucano kamieniami i ostrzepami, a na
końcu dochodziło do walki wręcz. W ostatniej fazie walki używano
głównie mieczy, ewentualnie toporów. Wikingowie grabili głównie
kościoły (było w nich najwięcej cennych rzeczy), dlatego osobami,
które opisywały ich czyny w kronikach byli głównie sfrustrowani
księża. Kolejną grupą zainteresowaną poczynaniami wikingów byli
skaldowie (poeci) szukający dramaturgii i mieszający fakty ze swoją
wyobraźnią. Brak źródeł pisanych przez samych wikingów sprawia,
że okres ich sławy nazywany jest nadal wiekami mroku. Na szczęście
dzięki badaniom archeologicznym oraz kamieniom z zapiskami runiczny,
można coraz bardziej zagłębiać się w dawną kulturę ludów
skandynawskich. Warto wspomnieć, że w dzisiejszych czasach istnieją
nadal wyznawcy wiary Asatru, która opiera się na mitologii
nordyckiej. W latach 60 i 70 XX wieku była to nawet oficjalna
religia Islandii. W Polsce istnieje związek wyznaniowy „Asatru
Polska”. Głównym symbolem Asatru jest młot Thora (nordyckiego
boga burzy i piorunów, który w epoce wikingów miał szczególne
znaczenie).
Czerwone domy
Dlaczego symbolem Norwegii stały się
kolorowe domki? To nie żaden zamysł, ani chwyt marketingowy. Farba
koloru czerwonego była najtańsza, dlatego wybierali ją rybacy oraz
mniej zamożni mieszkańcy Skandynawii. Większym lansem było
posiadanie domu w kolorze żółtym - ten był już nieco droższy i
zazwyczaj zamieszkiwały w nim osoby o ponad przeciętnym zarobku.
Biały kolor zarezerwowany był dla najbogatszych. Dachy domków były
często pokryte trawą służącą do termoizolacji. Na takie dachy
można natknąć się nadal. I to nie rzadko.
TERAŹNIEJSZOŚĆ
Było kilka incydentów, które na
bieżąco zadziwiały mnie w Norwegii. Pierwszym była na pewno
kultura na drodze. Samochody zatrzymywały się i przepuszczały mnie
nawet wtedy, kiedy wcale nie miałam zamiaru przechodzić. Nieco
zaskoczona i zmieszana przechodziłam z grzeczności, po czym
wracałam z powrotem na swoją trasę. Przepisowa i spokojna jazda jest tam na porządku dziennym po pierwsze mandaty są bardzo wysokie, po drugie są wystawiane nawet za najmniejsze przewinienie.
Druga rzecz to brak firanek w oknach.
Podobno w ten sposób Norwegowie chcą złapać każdy promyk słońca.
Dodatkowo nikt tutaj nie jest wścibski i nie zagląda sąsiadowi
przez okno (już widzę, jakby to wyglądało w Polsce).
Miłym zaskoczeniem jest poziom
znajomości języka angielskiego, ale nie ma się co dziwić skoro nawet w
telewizji filmy lecą po angielsku, z norweskimi napisami.
Wcześniej wspominałam już o wodzie,
ale wspomnę jeszcze raz: można pić z kranu, jest czysta!
W sklepie kasjerki nie wydadzą nam
reszty, jeśli coś kosztuje przykładowo 7,80, a dajemy 8,00. Takie kwoty są zaokrąglane. Zresztą nawet jeśli damy więcej, to i tak kasjerka nam nie wyda, za to zrobi to za nią specjalny automat.
Naturalne jest to, że każdy
nosi odblaski, a zimą kolce na butach. Bywa tutaj baaardzo ślisko.
Alkohol kupimy tylko i wyłącznie w państwowych butikach
Vinmonopolet, których na terenie kraju jest bardzo mało. Dodatkowo
są w nich bardzo wysokie ceny, a godziny otwarcia (w tygodniu do 18,
w soboty do 15) zniechęcają... I właśnie to jest celem
tamtejszych władz. Osoby pracujące w takich sklepach również nie
mają łatwo. Zapytani przez klienta o dany alkohol mają obowiązek
opowiadać o nim tak, żeby przypadkiem nie zachęcić do jego
zakupu.
PRZYSZŁOŚĆ
Kraj rozwija się niesamowicie szybko i
zaskakuje nowościami. Ze względu na liczne fiordy utrudniony jest
transport drogą lądową, dlatego buduje się coraz to nowsze
tunele. Od niedawna można przeczytać o projekcie zakładającym
stworzenie pierwszego na świecie, podwodnego, PŁYWAJĄCEGO tunelu! Tunel ten miałby składać się z połączonych ze sobą tub, umieszczonych na głębokości około 25 metrów. W ten sposób nie kolidowałby w żaden sposób z transportem drogami morskimi i stanowi by szybkie połączenie między różnymi miejscowościami. Dziwnym uczuciem jest
już przemieszczanie się podwodnymi (nie pływającymi) tunelami, w
których często gdzieś z góry kapie woda. Ma ona właściwości
pobudzające wyobraźnię: tunel – zalanie – utonięcie.
Nie ulega wątpliwości, że Norwegowie
nadal prezentują zapoczątkowany przez wikingów niesamowicie szybki
rozwój, pomysłowość, a także pewnego rodzaju odrębność.
Dzięki temu możemy z przyjemnością chłonąć ciekawostki, które
nam oferuje i trochę się podziwić.
Jesień i zima to moment,
w którym większość osób starannie szuka pretekstów, które
umożliwiłyby spędzenie jak najwięcej czasu w domu. Po wywiązaniu
się z postawionego sobie celu zaczynają się poszukiwania
motywacji, które często owocują wyjazdem do ciepłych krajów. A
gdyby tak pojechać zimą tam, gdzie jest jeszcze zimniej? Gdyby tak
dzień trwający 8 godzin zamienić na taki, który trwa 5? Brzmi
okrutnie, ale przebywanie w surowym kraju w surową porę jest co
najmniej ciekawym doznaniem.
Alesund - miasto
odrodzone z popiołów
To nietypowe, portowe
miasteczko zauroczy każdego, kto lubi nieszablonowe widoki. Swoją
popularność i oryginalny wygląd Alesund jak na ironię zawdzięcza
pożarowi, który miał miejsce w 1904r. Tragedia drewnianego
miasteczka odbiła się szerokim echem w świecie, dzięki czemu
pieniądze na odbudowę zostały zebrane bardzo sprawnie i szybko
przystąpiono do remontu. Sprawę odnowy miasta bardzo wziął sobie
do serca ówczesny Cesarz Niemiec Wilhelm II, który jak większość
Francuzów, Niemców i Austriaków uwielbiał Art Nouveau (inaczej
mówiąc- secesję) i możliwe, że ten fakt przyczynił się również
do odbudowy miasta w takim stylu. Architekturę secesji
charakteryzowała elastyczność, nowe spojrzenie, abstrakcja i brak
nawiązania do jakichkolwiek wcześniejszych stylów. Te czynniki
sprawiły, że teraz możemy podziwiać ciekawą zabudowę, ale to
nie wszystko. Miasto leży na półwyspie i kilku wyspach, u ujścia
fiordów do Morza Norweskiego. Ciężko sobie wyobrazić jak w
rzeczywistości może to wyglądać, dlatego warto pokonać 418
schodów i wyjść (lub wyjechać samochodem) na wzgórze Aksla, na
szczycie którego nie będzie nam już potrzebna wyobraźnia. Co
robić w samym mieście? Najlepiej po prostu dać sobie czas na to,
żeby trochę pobłądzić. Natrafić można na latarnię morską (w
której swoją drogą można wykupić nocleg), Sunnmore Museum, czyli
skansen z kolekcją dawnych łodzi oraz kilkudziesięciu budynków z
dawnych lat (sama okolica jest również warta uwagi), a przy dobrej
pogodzie można wspiąć się na pobliski Sukkertoppen.
Zimowa pogoda
Grudzień w Alesund jest
bardzo kapryśny i z racjonalnego punktu widzenia przyjazd w tym
okresie nie jest dobrym pomysłem, jeżeli ma się jakieś konkretne
plany, niż po prostu BYĆ. Można też mieć plany i liczyć na łud
szczęścia, który przyniesie kilka bezdeszczowych dni pod rząd.
Ogólnie grudniową pogodę w Alesund oceniam na lekko stukniętą
(nie wiem jak to inaczej nazwać). Najpierw leje, 10 minut później
jest biało od śniegu, a już po chwili nie ma ani śniegu, ani
deszczu. Kolejna dziwna sytuacja ma miejsce rano, kiedy o godzinie
10:00 dopiero zaczyna się przejaśniać. Niby to nic takiego, ale mi
osobiście dawało to uczucie lekkiego czasowego zagubienia. Budząc
się o godzinie 8:00 myślałam, że jest 5:00, wstając o 10:00,
myślałam, że jest 7:00 i ciężko mi było przyjąć do
wiadomości, że jest inaczej.
Dzień kończy się
między godziną 15:00, a 16:00, ale po zachodzie można odkrywać miasto na nowo, bo wygląda zupełnie inaczej (szczególnie ze wzgórza).
Zorza polarna
Przez pewien czas zorza
polarna stanowiła główny cel mojej podróży, ale na szczęście w
porę go zmieniłam. W grudniu, w tej części kraju nie jest to
częste zjawisko, jeżeli więc głównym powodem wyjazdu jest chęć podziwiania zorzy, to lepiej wybrać się nieco bardziej na północ.
Z moich obserwacji „pogody zorzy polarnej” wynika, że w tym
okresie o wiele większe szanse na jej zobaczenie mamy chociażby w
Trondheim, a bilety lotnicze w to miejsce są bardzo podobne cenowo
(czyli tanie). Więcej o cenach i kosztach wyjazdu pisałam w poście o tanim wyjeździe do Norwegii. Do śledzenia aktywności zorzy w Norwegi polecam
aplikację Norwaylights, która w moim przypadku skutecznie
przepowiedziała jej brak. Dodatkowo apka jest prosta w obsłudze i
umożliwia godzinowe śledzenie nasilenia zorzy. Obok godzin mamy 3
polecenia: WAIT, TRY, GO! Z czego ostatnia komenda jest najbardziej
wyczekiwana.
Wyspa skarbów - Godoya
Godoya jest położona
około 20km od Alesund. Prowadzi do niej droga składająca się w
większości z mostów lub podwodnych tuneli. Tunele często są
zamykane i obowiązuje ruch wahadłowy co wiąże się z
koniecznością odczekania nawet do 30 minut. To samo tyczy się
chociażby dojazdu na Vigrę, czyli wyspę, na której znajduje się
lotnisko. Tam ruch wahadłowy obowiązuje od 20:00 do 00:00, a od
00:00 do 5:00 rano trasa jest całkowicie zamknięta.
Sama Godoya to perełka
pełna ciekawych miejsc i przede wszystkim pięknych widoków. W
grudniu nie spotkaliśmy tam prawie nikogo zwiedzającego co
podsycało tajemniczą aurę. Na wyspie można zobaczyć wioskę
Alnes, w której znajduje się latarnia morska pełniąca funkcję
nawigacyjną dla rybackich łódek. W pobliżu latarni jest plaża
surferów, którzy wykorzystują wielkie fale nawet w grudniu! Wśród
czarnego piasku i kamieni można znaleźć dużo stożkowatych
muszli. Przy dobrej pogodzie warto wspiąć się na Storhornet. Wejść
można zarówno od strony południowej, jak i północnej. Na
szczycie czeka kamień wiszący nad przepaścią (coś w stylu
Trolltunga), wodospad, panorama obejmująca Ocean Atlantycki,
okoliczne wyspy (w tym Alesund) i Alpy Sunnmore oraz rybackie
jeziorko. Na wyspie znajduje się jeszcze jedna latarnia, która jest
zdecydowanie punktem obowiązkowym. Można do niej dotrzeć jedynie
na własną odpowiedzialność ze względu na występujące tam silne
wiatry. Krajobraz jest typowo norweski – dwa domki czerwony i
żółty, latarnia, góry, statki i nic więcej. A w zasadzie byłby
typowo norweski, gdyby nie pewien kopiec i kamień. Eilif Burial
Mound, czyli kurhan z 400r p.n.e. został odkryty dopiero w 1948r.
Jest szeroki na 37m i wysoki na 5m. Ze względu na dość pokaźne
wymiary oraz cenne rzeczy znalezione w grobowcu, naukowcy
przypuszczają, że pochowani tam zostali przedstawiciele wysokiej
klasy społecznej. Niedaleko grobowca stoi kamienny pomnik.
Alesund jesteśmy w stanie zwiedzić pieszo, ale Godoyę najlepiej objechać w koło samochodem (szczególnie zimą, gdy wiatr i temperatury nie sprzyjają). Nas na wycieczkę zabrała hostka z couchsurfingu, dzięki czemu uniknęliśmy konieczności wypożyczania samochodu.
Królestwo Norwegii –
jedno z najdroższych państw Europy, w którym standardowa cena
dobrego jakościowo chleba to około 20zł, a kupując tzw. „tanie
wino” trzeba liczyć się z tym, że tanie wcale nie będzie. Nie
wspominając już o cenach noclegu, który średnio wynosi około
300zł za noc i transporcie publicznym, na który jesteśmy skazani,
jeśli uda nam się znaleźć nieco tańszy nocleg poza centrum.
Przedstawię wam zestawienie moich wydatków, po których podliczeniu
sama się zdziwiłam. Norwegia to najdroższy kraj, w którym do tej pory byłam,
a jednocześnie kraj, w którym pobyt wyszedł mnie zaskakująco
tanio.
Poniższe porady dotyczą
zorganizowania pobytu 3 dniowego, przy czym większość kosztów to
koszty jednorazowe, które pozostałyby niezmienne niezależnie od
ilości spędzonych tam dni. Mój pobyt niespodziewanie się
przedłużył i jego część została zasponsorowana przez linie
lotnicze, ale o tym w innym poście. Ze względu na mały budżet i
niesprzyjającą, grudniową pogodę, do zwiedzania wybrałam miasteczko Alesund, które samo w sobie wydawało się być kwintesencją
klimatu, który chciałam poczuć.